Giá sầu riêng rớt thảm

Bà Xuân ở Đồng Tháp nhìn những trái sầu riêng R6 căng mọng đang chờ thu hoạch và  thở dài. Không phải vì vườn mất mùa. Năm nay sầu riêng được mùa, trái to,nhiều. Nhưng thương lái vừa báo giá sầu riêng chỉ 25.000đ/kg. Trong khi chi phí để ra được một ký sầu riêng đó gồm phân bón, thuốc, công chăm sóc, lãi vay đã tới 40.000đ/kg. Nếu bà không bán thì trái chín rục trên cây, mà bán thì lỗ chắc 15.000đ/kg mỗi ký.

Năm ngoái cùng thời điểm này, giá vườn gần 60.000đ/kg. Hàng xóm của bà bỏ lúa trồng sầu riêng. Người khác bỏ mít, bỏ nhãn, thậm chí bỏ cả vườn cà phê đang ổn để chuyển sang trồng sầu. Rất nhiều người đã vay cả vốn ngân hàng để chuyển đổi sang trồng sầu riêng.

1.Khi cây tỷ đô rớt về 25.000đ/kg

Để hiểu tại sao giá sầu riêng sụp nhanh đến vậy, chúng ta cần nhìn lại hành trình tăng giá của nó.

Trước năm 2020, giá sầu riêng dao động quanh 30.000–60.000đ/kg, mức bình thường của một loại trái cây cao cấp trong nước. Rồi năm 2022–2023, Việt Nam được cấp phép xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.Khi thị trường tỷ dân mở cửa, nhu cầu với mặt hàng này tăng đột biến. Giá sầu tại vườn bắt đầu leo thang theo từng tháng.

Đỉnh điểm, cuối năm 2025, sầu riêng Monthong loại A tại Đồng bằng sông Cửu Long chạm 146.000–155.000đ/kg. Sầu thái loại đẹp có lúc lên 160.000–175.000đ/kg. Một héc-ta sầu riêng chất lượng có thể mang về vài trăm triệu đồng tiền lãi. Nhiều vườn thu lãi cả tỷ đồng mỗi mùa.

Vì vậy, nhiều hộ nông dân đã đổ xô sang trồng sầu riêng. Từ đất lúa, đất vườn, đất trồng cây ăn quả khác đều được bà con chuyển sang trồng sầu. Một loại cây mang lại giá trị kinh tế rất cao cho người nông dân.

Thế nhưng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc giảm 83% so với cùng kỳ. Không phải giảm một chút mà giảm tới 83%. Trung Quốc siết kiểm soát chất lượng. Thái Lan và Malaysia cạnh tranh mạnh hơn. Nhiều vùng trồng sầu riêng của Việt Nam chưa đạt mã số vùng trồng, hàng không xuất được phải quay về bán nội địa.

Cộng thêm chính vụ đồng loạt ở nhiều tỉnh, lượng hàng tràn ra thị trường trong khi đầu ra bị nghẽn. Điều này làm cho giá sầu riêng từ 155.000đ/kg xuống còn 25.000đ/kg chỉ trong vòng chưa đầy một năm.

2.Vì sao từ đỉnh lại về đáy nhanh đến vậy?

Có ba nguyên nhân cốt lõi và cả ba đều là bài học kinh điển mà thị trường lặp đi lặp lại, chỉ là mỗi lần với một loại hàng hóa khác nhau.

Thứ nhất: Cung tăng, cầu không tăng cùng tốc độ.

Khi giá tăng mạnh, mọi người nhìn thấy lợi nhuận và đổ vào sản xuất. Điều đó hợp lý ở cấp độ cá nhân. Nhưng khi cả ngành đồng loạt làm vậy, sản lượng sầu tăng vọt trong khi thị trường tiêu thụ không kịp hấp thụ dẫn đến cung vượt cầu là điều tất yếu.

Thứ hai: Phụ thuộc một thị trường duy nhất.

83% kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đổ vào Trung Quốc. Khi Trung Quốc siết tiêu chuẩn hoặc ưu tiên nguồn hàng khác, toàn bộ ngành rung chuyển. Đây không phải lần đầu tiên nông sản Việt Nam gặp phải bài toán này.Có rất nhiều mặt hàng trước đó như: dưa hấu, thanh long, xoài đều đã từng trải qua.

Thứ ba: Chất lượng không đồng đều.

Thị trường hiện tại phân hóa rất rõ: hàng chất lượng cao đạt chuẩn xuất khẩu vẫn giữ mức 55.000–90.000đ/kg. Hàng xô, không đạt chuẩn, rớt xuống 25.000đ/kg. Chênh lệch lên đến 40.000–65.000đ/kg cho cùng một loại trái cây, chỉ vì chất lượng và chuẩn hóa khác nhau.

Người trồng chạy theo số lượng trong giai đoạn giá đỉnh, bỏ qua đầu tư vào chất lượng. Nhưng đến khi thị trường sàng lọc, họ là nhóm chịu thiệt lớn nhất.

Nhu cầu sầu riêng toàn cầu, đặc biệt tại Trung Quốc và các thị trường Châu Á, vẫn rất lớn và đang tăng. Vấn đề không phải là thị trường không muốn mua, mà là họ muốn mua hàng đạt chuẩn. Những vườn đầu tư bài bản vào mã số vùng trồng, kiểm soát chất lượng, canh tác đúng quy trình, họ sẽ bán được giá, kể cả khi hàng xô đang rớt. Anh chị đừng quên nhấn đăng ký kênh WebgiaoducTV, bật chuông thông báo để không bỏ lỡ những phân tích chuyên sâu, gần gũi và thiết thực nhất về luật đất đai và đầu tư bất động sản có thể ảnh hưởng đến túi tiền của mình.